İş Kanunu’na tabi çalışanların, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini düşünerek işine geri dönme talebinde bulunma süreci olan işe iade davası, belirli şartlara ve sürelere tabidir. İşte bu sürecin ana hatları ve bilinmesi gerekenler:
İşe İade Davası Açma Şartları Nelerdir?
İşe iade davası açabilmek için öncelikle şu temel koşulların sağlanması gerekir:
- İşçi Sayısı: İşyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalıdır. (İşverenin aynı işkolundaki tüm işyerleri dikkate alınır.)
- Kıdem Şartı: İşçinin o işyerinde en az 6 aylık kıdemi bulunmalıdır. (Yeraltı işlerinde bu şart aranmaz.)
- Sözleşme Türü: İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
- Pozisyon: İşçi, işveren vekili veya yardımcısı olmamalıdır.
- Fesih Nedeni: İşveren tarafından yapılan feshin geçerli bir nedene dayanmaması gerekmektedir.
İşe İade Süreci Adımları ve Süreleri
İşe iade süreci, iş sözleşmesinin feshedilmesiyle başlar ve zorunlu arabuluculuk aşamasıyla devam eder.
1. Arabulucuya Başvuru (1 Ay İçinde)
- Süre: Fesih bildiriminin size tebliğ edilmesinden itibaren 1 ay içinde zorunlu olarak arabulucuya başvurmanız gerekir.
- Sonuç: Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa, anlaşma hükümleri uygulanır ve süreç sonlanır.
2. Dava Açma (2 Hafta İçinde)
- Süre: Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşma sağlanamazsa, bu durumun tutanakla sabitlenmesinden itibaren 2 hafta içinde İş Mahkemesi’nde işe iade davası açılması zorunludur.
❗ Dikkat: Bu süreler hak düşürücü sürelerdir. Sürelere uyulmaması durumunda dava açma hakkınızı kaybedersiniz.
3. İşverene Başvuru (10 İş Günü İçinde)
- Süre: Mahkeme (veya özel hakem) kararı ile feshin geçersiz olduğu kesinleşirse, işçinin bu kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işverene işe başlamak için başvurması gerekir.
- Önemli: İşçi, bu başvuruyu yapmazsa, işverenin feshi geçerli hale gelir ve işe başlatmama tazminatı alma hakkını kaybeder.
4. İşverenin Kararı ve İşe Başlatma Süreci (1 Ay İçinde)
İşçinin 10 iş günü içinde başvurusu sonrası, işverenin 1 ay içinde bir karar vermesi ve işçiyi işe başlatması gerekir. Bu aşamada 3 farklı senaryo ortaya çıkar:
a) İşçi İşe Başlatılırsa
- İşveren, başvurudan itibaren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır.
- Boşta Geçen Süre Ücreti: İşçiye, boşta geçen süreye (fesihten itibaren en çok 4 aylık süreye) ilişkin ücret ve diğer hakları (prim vb.) ödenir.
b) İşçi İşe Başlatılmazsa (İşe Başlatmama Tazminatı)
- İşveren, başvurudan itibaren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmazsa, fesih geçerli hale gelir ancak işveren tazminat ödemekle yükümlü olur.
- Tazminat: İşçiye mahkemece belirlenen, en az 4 aylık ve en çok 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödenir.
- Boşta Geçen Süre Ücreti: Ayrıca, 4 aylık boşta geçen süre ücreti ve diğer hakları da ödenir.
c) Dava Reddedilirse (Fesih Geçerli Olur)
- Davanın reddedilmesi durumunda, işverenin yaptığı fesih baştan itibaren geçerli hale gelir.
- Bu durumda işçinin boşta geçen süreye ilişkin ücret ve diğer hakları ile ilgili herhangi bir talebi (tazminat veya prim) bulunmaz.
